- ЖАРНАМА -

Неліктен асты қоқысқа тастамау қажет?

Ковид-19 адамдарға дұрыс тамақтануды үйретті

Көп бөлігі әйелдерден құралған 11 мыңға жуық тұтынушы арқылы 11 елде жүргізілген зерттеу нәтижесі эпидемия кезінде көкөністер мен жемістердің көп сатылғандығын, дайын тағамдардан көбі аулақ болғандығын және тағамды ысырап етпегендігін көрсетті.

Грета Тунберг Pearl Jam рок-тобының клипінде

АҚШ-тың Pearl Jam музыкалық тобының ретроградтық әнінің мультипликациялық клипінде 17 жастағы швед климатының белсендісі Грета Тунберг, тротуарлар мысалында климаттың өзгеруі туралы ескертулер жасады.

Covid-19-бен күреске 3 триллион доллар

Демократтардың бақылауындағы Өкілдер палатасы корона вирусының жаңа түріне (Ковид-19) қарсы 3 триллион долларлық экономикалық қолдаудың жаңа пакетін мақұлдады.

Ұлы мемлекетіміздің тарихын ұлықтау қажет

Ежелгі Түрік қағанатының дәстүрлі жалғасы ретінде, орта ғасырда ұлы далатөңірегінде Шыңғыс ханның ұйыстыруымен көшпелі түрік тайпалары бір тудың астына біріккені баршаға мәлім....

Вируспен қоштасайық

Тигізбеді зиянын вирус кімге?Қорқынышпен күйзеліп күй кештің бе?Сақтанып үйден шықпай, дұға тіле,Сонда ғана бұл тұмау тимес мүлде.
- ЖАРНАМА -

Мұны ырым мен сенімдер тұрғысынан жасағысы келмейтіндер де бар. Алайда, қазір тамақты қоқысқа лақтырып тастамау керектігінің нақты негіздемесі бар. Жауап өте қисынды, ең бастысы оның ғылыми негіздемесі бар.

Неліктен тамақтарды тастауға болмайды?

Басында дәл ырымшылдық тұрғысынан талдау жасау ұсынылады. Нан ежелден тағамның символы болды. Мұны нақыл сөздер дәлелдейді. Мысалы, «Ас атасы – нан». Ежелден бері нан ең танымал тағамның бірі. Дәл осы себепті нан өте жоғары бағаланды. Көптеген шаруалардың еңбегі арқылы келетін нанды лақтыру, адамға қиындықтар, кедейлік пен аштық әкелуі мүмкін деп ырымдалады.

Полигонда тамақ қалдықтарына не болады?

Ең алдымен, өнімдердің органикалық екенін түсінген жөн. Қалдықтардың басқа түрлерінен айырмашылығы, ол шіруге бейім. Бұл көптеген бағбандар және жай қала маңындағы тұрғындар қолданатын компост шұңқырларының бірін еске түсіреді.

Егер компост шұңқыры немесе үйінді туралы айтатын болсақ, онда ыдырау процесі аэробты бактериялардың қатысуымен жүреді. Олар органикалық қалдықтарды компостқа айналдыруға көмектеседі. Олардың өмір сүруі және ауыр жұмыс істеуі үшін оларға оттегі қажет. Полигондарда көмілген қалдықтар бульдозерлермен тығыздалған және топырақ қабаттарымен көмілген. Мұның бәрі тамақ қалдықтарына оттегінің түсуін болдырмайды. Нәтижесінде ыдырау процесі оттегі қажет емес анаэробты бактериялардың қатысуымен жүреді.

Мәселе мынада, өйткені өз қызметінде олар көміртегі диоксиді, метан және күкіртсутек шығарады. Қоқыс полигонында басқа жағымсыз заттар бар, олар жанғыш болып табылады. Бұл қоспаны кейде полигон газы деп атайды. Осы газдардан басқа қоқыс газында келесі заттар бар:

Метан – 50-75%

Көмірқышқыл газы – 25-50%

Азот – 0-10%

Күкіртсутегі – 0-3%

Оттегі – 0-2%

Сутегі – 0-1%

Газдардың дәл қатынасы көптеген факторларға байланысты өзгереді.

Сізге энергияны өндіруде осындай көп мөлшердегі метанды неге қолдануға болмайтындығы жөнінде заңды сұрақ туады. Полигон газын жинау және оны өңдеу бағдарламасы әлемде сәтті жұмыс істеуде. Мәселе мынада: жинау жүйесі өте күрделі, тіпті экологиялық тұрғыдан сұранысқа ие елдерде де барлық полигондар мұндай жүйелермен жабдықталмайды.

Мысалы, АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің мәліметі бойынша, парниктік газды жинау арқылы парниктік газдар шығарындылары жылына 14 миллион автомобиль шығарындыларына тең болды. Газдың көп болуы үшін 20 миллион акр орман отырғызу керек еді. Осындай газ мөлшерін пайдалану арқылы АҚШ-қа 169 миллион баррель мұнай үнемдеуге мүмкіндік берді.

Үлкен үйінділердің ішінде жоғары қысым астында газ көпіршіктері пайда болады. Кейде олар өздігінен өтіп кетеді, кейде олар жарылыс қаупін тудырмас үшін атмосфераға түседі, өйткені оның қоспасы өте жанғыш. Алайда кейде өрт шығады. Бұл жағдайда газдардың иісі қоқыс қалдықтарының иістерін өздері араластырады. Бұл иістер бірнеше шақырым, кейде ондаған шақырым қоқыс полигонынан өте айқын сезіледі. Тіпті, шығарылған газдың иісін кейде полигоннан өте үлкен қашықтықта сезуге болады.

Қоқысты бөлек жинау

Еуропада кейбір қонақ үйлерде қоқысты бөлек жинайтын контейнерлер бар. Көптеген адамдар қоқысты бөлек жинау қиын деп ойлайды. Шын мәнінде, құрғақ қоқысты көк контейнерлерге тастау жеткілікті. Әзірге бағдарлама барлық аймақтарда жұмыс істемейді, бірақ егер ол өзінің тиімділігін көрсетсе, көк контейнерлер географиясы кеңейеді.

Ірі қалаларда қоқысты бөлек жинауға арналған жетілдірілген жүйелер мен толық нүктелер бар.

Полигондар қалай жасалады?

Қалдықтарды кез-келген жерге тасталмайды, арнайы инфрақұрылым салынады. Мысалы, бірнеше әкімшілік құрылымдар, мысалы күзетші үйі және бақылау-өткізу пункті, оған қоса жол салынуы керек, өйткені жүк көліктері қоқысқа дейін бір-бірлеп жетеді. Ол үшін міндетті түрде асфальтталған жол салу керек.

Осымен қатар үлкен шұңқыр салынуы қажет. Оның мөлшері есептеу әдісімен анықталады, бұл көлем 10-20 жылдық пайдалану үшін жеткілікті болуы керек. Сонымен бірге шұңқырдың түбі мен қабырғалары метрлік саз қабаты немесе бірнеше қабатты пластикалық қабықпен жабылуы керек. Бұл ластанған судың топыраққа енуіне жол бермеу үшін қажет. Көптеген жағдайларда геологиялық жағдайды зерттеу жұмыстары құрылыс басталғанға дейін жүргізіледі. Ол полигонның жер асты суларына немесе айналасындағы флора мен фаунаға қалай әсер ететінін зерттейді.

Іргетастың шұңқыры толығымен емес, сонымен қатар оқшаулау қабаттарымен ауыстырылатын жасушалармен толтырылады. Сонымен қатар, полигон газын шығаруға арналған құбырлар мен басқа да жүйелер төселген. Егер осы газды өңдеуге арналған жабдықты орнату жоспарланса, онда қажетті инфрақұрылым салыну қажет. Мысалы, қазандық немесе басқа қондырғылар.

Шұңқыр толған кезде, оны толығымен оқшаулау үшін ол қалың саз, топырақ немесе пленкамен жабылуы керек. Осыдан кейін полигонның дұрыс болуы және газдың эволюциясы бақыланады. Айтпақшы, алғашқы 2-3 айда негізінен тек көмірқышқыл газы шығады. Осыдан кейін метан және басқа да газдар біртіндеп босатыла бастайды. Процесс  40-70 жылдан асады, біртіндеп жойылып, полигонның 20-шы жылынан басталады.

Әрине, жоғарыда айтылғандардың бәрі осындай объектілерді салу стандарттарына сәйкес жасалған полигондарға қатысты. Заңсыз қоқыстар бар, бірақ бұл, олар айтқандай, мүлдем басқа нәрсе.

Қалдықтарды өңдеудің перспективті әдістері

Барлық қалдықтарды өңдеу белсенді әдістерге жатады. Яғни, оңай өңделетін материалдардың дамуы. Сондай-ақ қоқысты бөлек жинау маңызды, себебі ол өңдеуді жеңілдетеді. Кейбір сарапшылар ұсынатын фантастикалық тәсілдер көп.

Осындай нұсқалардың бірі – қоқысты ғарышқа шығарып, күн көзіне бағыттау. Бір кездері бұл теория өте танымал болған және көптеген адамдар дәл осылай жасау керек деп айтқан. Енді мұндай нұсқа мамандардың басшыларын қоқыспен күресте қалдыруға кірісті, бұған дейін олар қарапайым дәлелдерден ұялмады.

Қоқысты ғарышқа жіберу – бұл идея.

Бұл шамамен алынған мәліметтер екені анық, бірақ бір килограм жүкті орбитаға шығару 2000 доллар тұрады. Яғни, орташа пайдаланушыға қоқыс жіберу үшін шамамен 8000-10000 доллар қажет. Бірақ ғарыш кемесінің қоршаған ортаға тигізетін зиянын ескерген жөн.

Көріп отырғаныңыздай, тасталған тағам, зиянсыз емес. Бір жағынан, ол ыдырайды, бірақ мегаполис ауқымында бұл үлкен проблемаға айналды.

Жауап қалдыру

Пікіріңізді енгізіңіз!
Мұнда атыңызды енгізіңіз:

- ЖАРНАМА -
- ЖАРНАМА -

Танымал

Әлемдегі ең бай адамдар үштігі

Әлемдегі ең бай адамдар үштігін білесіз бе?

Әнші құм – Қазақстанның ең ерекше жері

Қазақстандағы ең таңғажайып жердің бірі әрі бірегейі – “Әнші құм” төбесі.

Адамзат пайда болуы туралы ой-пікіріңіз қандай?

Жерде тіршіліктің пайда болуы – ең қызықты жұмбақтардың бірі. Мыңдаған жылдар бойы адамға Жерде тіршіліктің пайда болуы туралы болжам қызығушылық тудырып келді әліде қызығушылық артып келеді.

Қатысты мақалалар

Неліктен өлімші вирустар жарқанаттарда пайда болады?

Жарқанаттар жақында пайда болған және жануардан адамға берілетін көптеген аурулардың негізгі себебі болып саналады. Неліктен өлімге әкелетін вирустар сол жануарда пайда болады?

Қытайда жағдай керісінше

АҚШ-та және Латын Америкасында, әсіресе Еуропада корона вирусының жаңа түрлерінің (Ковид-19) өршуі байқалса, вирустың шыққан аймағы Қытайда - керісінше. Қытайда корона вирусының жаңа түрі (Ковид-19) пайда болған Хубей провинциясындағы сапарларды шектеу жеңілдетілді.

Италиядан сабақ алу керек

Гарвард профессорлары анықтаған корона вирусынан ең көп зардап шеккен елдердің бірі - Италияның індетпен күресудегі қателіктерін назарларыңызға ұсынамыз. Профессорлар қателіктерден сабақ алу қажеттігін айтады.